Een Harlings zendschip moet op Fiji de oppositie helpen af te rekenen met de dictatuur in het paradijs.

Azuurblauw water, goudgele stranden, machtige palmbomen en een gemiddelde temperatuur van 29 graden. Op het oog is Fiji een tropisch paradijs. Maar uiterlijke schijn bedriegt. Op de eilandenarchipel in de Zuid-Pacific heerst een dictatuur. Sinds het leger in december 2006 de macht greep, zijn de democratische vrijheden er drastisch ingeperkt. Mensenrechten staan onder druk. Legerleider Frank Bainimarama maakt
iedereen het leven zuur die kritiek op hem heeft. Door het afkondigen van de noodtoestand zijn media gemuilkorfd.

Objectief nieuws bestaat niet meer in Fiji, waar het verboden is ‘anti-overheidsverhalen’ te brengen. ‘Het moet stoppen’, zegt oppositeleider
Usaia Waqatairewa van de Fiji Democracy Movement vanuit ballingschap in Sydney. ‘De mensen moeten weten wat er echt aan de hand is.’ Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Internet en satelliet-tv zijn zeldzaam op Fiji, daarvoor zijn de mensen te arm. ‘Maar in ieder huis
staat een radio’, zegt Waqatairewa.

Radio Waddenzee
Dus ziet hij maar één oplossing: een eigen radiostation. En omdat Waqatairewa op de geïsoleerde eilandgroep niet welkom is, kiest hij een
aanpak geïnspireerd op de West-Europese radiocultuur van de jaren zestig: uitzenden vanaf zee met een piratenzender. Net zoals in de Noordzee gebeurde door Radio Veronica en Radio Caroline, die ‘bevrijdende’ popmuziek brachten. Voor Waqatairewa geen deuntjes, maar nieuws. ‘Zodat mensen de feiten kunnen horen.’ Waqatairewa krijgt hulp van 16.038 kilometer verderop, uit Harlingen. Wereldwijd zijn schepen van waaraf een piratenzender kan worden gerund namelijk op een vinger te tellen. ‘Wij zijn in het bezit van het enige nog werkende zeezender schip’, zegt Sietze Brouwer van Radio Waddenzee over zijn zendschip, die op een rood voormalig lichtship is gevestigd en normaal in Harlingen ligt. Brouwer heeft Waqatairewa hulp aangeboden bij zijn strijd voor democratie.

Middengolf
‘Op Fiji heeft niemand een kortegolfradio, dus is de AM middengolf ideaal’, zegt Brouwer. ‘Uitzenden vanaf een boot doet helemaal niemand meer, maar bij een eiland dat zo geisoleerd ligt, is uitzenden vanaf zee uitermate geschikt.’ Ter vergelijking: Radio 1 heeft vanaf het vasteland in
de Flevopolder 400 tot 500 kw nodig om heel Nederland te bereiken, terwijl Radio Veronica daarvoor vanaf zee maar 10 kw nodig had. Ondertussen is Waqatairewa hard op zoek naar de middelen om de expertise van Radio Waddenzee te kunnen inschakelen, zodat hij vanuit de
internationale wateren voor de kust van Fiji kan uitzenden. Programma’s zal hij niet aan boord maken (zoals vroeger bij Veronica), maar vanuit Sydney, waar meerdere journalisten uit Fiji asiel hebben gezocht. Het is nodig. ‘Op dit moment horen ze daar alleen overheidspropaganda en mensen beginnen het nog te geloven ook. Je moet het zien als Noord-Korea. Daar hebben de mensen ook niet door dat ze het verschrikkelijk slecht hebben. Tot ze ontsnappen naar China en zien dat zelfs de honden er beter te eten krijgen.’

Zwijgen
Op de eilandengroep met een kleine 900.000 inwoners zijn de afgelopen twintig jaar vier coups geweest. Mede dankzij de internationale isolatie
sinds de laatste coup in 2006 verkeert Fiji in een crisis die nog verdere instabiliteit dreigt te brengen. Fiji is geschorst door het Gemenebest en onlangs was het ook niet welkom op de jaarvergadering van het South Pacific Forum. Het land moet eerst het democratische pad weer inslaan,
vinden de internationale organisaties. Legerleider Bainimarama heeft verkiezingen in 2014 beloofd, maar daar geloven weinigen in. In een zeldzaam interview met het Australische ABC zei hij vorige maand nog dat om terug te keren tot democratie ‘sommige mensen het zwijgen
moet worden opgelegd’. Om eraan toe te voegen: ‘Ik vertrouw het volk niet’.

Of het lichtschip van Radio Waddenzee ook echt 16.038 kilometer verderop gesleept gaat worden, is nog niet zeker. ‘Misschien is het veel goedkoper om daar een schip uit te rusten. Maar wij hebben een enorm arsenaal aan materiaal en expertise in huis, dus het zou mooi zijn als we met onze kennis kunnen helpen om de politieke situatie daar beter te maken’, zegt Brouwer. Hoe, dat maakt Waqatairewa niet uit, als zijn zender maar snel in de lucht is, zodat er een staatsgreep plaatsvindt waardoor er democratie komt. Al neemt de leider van de Fiji Democracy Movement het woord staatsgreep liever niet in de mond. ‘Ik hoop dat het volk de macht grijpt via een bloedeloze opstand. Het leger bestaat maar uit 3.000 man terwijl Fiji bijna 900.000 inwoners telt. Dat moet lukken.’
[de Pers]